Teknopark kazanç istisnası veya Ar-Ge indirimi tutarı yıllık 2.000.000 TL’yi aşan firmalar için girişim sermayesi yatırım zorunluluğu, opsiyonel bir yatırım fırsatı değil; teşviklerin devamlılığı için yerine getirilmesi şart olan hukuki bir emirdir.

Bu yükümlülük, vergi avantajı sağlayan devletin, “kazancının bir kısmını ekosistemi büyütmek için geri ver” deme şeklidir. Ancak süreç, basit bir para transferinden ibaret değildir; doğru fonun seçimi, “Nitelikli Yatırımcı” statüsü, muhasebe kaydı ve paranın bloke kalma süreleri gibi teknik detaylar barındırır.

Kritik Veri Tablosu

Müşavir Notu: Buradaki 2 milyon TL sınırı cironuz değil; beyanname üzerinde vergi matrahından düştüğünüz “İstisna ve İndirim” tutarıdır.

1. Yükümlülüğün Kapsamı ve Matematiksel Hesaplama

Zorunluluk, 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren elde edilen kazançlar için geçerlidir. İlgili yılın Kurumlar Vergisi beyannamesinde, aşağıdaki satırlardan herhangi birinde 2.000.000 TL ve üzeri bir rakam beyan ettiyseniz, “yatırımcı” sıfatını kazanmış olursunuz:

1. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Teknopark) Kazanç İstisnası
2. Ar-Ge ve Tasarım İndirimi

Senaryo Bazlı Hesaplama

Bir yazılım firmasının 2024 yılı verilerini baz alalım:

• Toplam Satış Hasılatı: 50.000.000 TL
• Teknopark Kazanç İstisnası Tutarı: 10.000.000 TL
• Hesaplanan Yatırım Yükümlülüğü: 10.000.000 TL x %3 = 300.000 TL

Bu firma, 2025 yılı sonuna kadar 300.000 TL’lik bir tutarı GSYF, GSYO veya kuluçka merkezindeki bir girişime aktarmak zorundadır.

Mali müşavirlik hizmetlerimiz, yalnızca yasal defterlerin tutulmasını değil; yürürlükteki vergi kanunları çerçevesinde maliyet optimizasyonunu ve sektörel teşviklerin şirkete entegrasyonunu da kapsar. Bu nedenle hesaplamalar, yıl kapanışı öncesinde netleştirilmelidir.

2. Operasyonel Süreç: Nasıl Yatırım Yapılır?

Süreç, parayı göndermekle bitmez; bürokratik bir hazırlık gerektirir.

A. “Nitelikli Yatırımcı” Engeli ve Çözümü

Girişim Sermayesi Yatırım Fonları (GSYF), genellikle sadece “Nitelikli Yatırımcı” statüsündeki kişi ve kurumlara açıktır. Firmanızın bu statüyü kazanması için bankanız veya aracı kurumunuz nezdinde MKK (Merkezi Kayıt Kuruluşu) süreçlerinin tamamlanması gerekir.

Ticaret Odası, Vergi Dairesi ve banka süreçleri karmaşık görünse de; Vergi Merkezi operasyon ekibi tarafından vekaleten yürütülür ve süreç iş sahibi adına zaman kaybı yaşanmadan tamamlanır.

B. Yatırım Kanalları (Nereye Yatırılabilir?)

Mevzuat, parayı sadece aşağıdaki üç havuzdan birine aktarmanıza izin verir:

1. GSYF (Girişim Sermayesi Yatırım Fonları): En yaygın ve pratik yöntemdir. SPK denetimindeki fonlardan pay alınır.
2. GSYO (Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıkları): Borsada işlem gören veya görmeyen GSYO’lara sermaye konulabilir.
3. Kuluçka Merkezleri: 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan start-up’lara doğrudan sermaye yatırımı.

C. Muhasebe ve Fon Ayırma (Teknik Detay)

Yatırım tutarı, Kurumlar Vergisi beyannamesi verilirken bilançoda “549- Özel Fonlar” hesabına alınır. Bu hesapta bekletilen tutar, yıl sonuna kadar nakit olarak ilgili fona transfer edilmelidir.

3. Süre Sınırı ve “Elde Tutma” Şartı

Yatırım yapıldıktan sonra “görev tamamlandı” diyemeyiz. Kanun koyucu, sistemin manipüle edilmesini engellemek için 1 Yıl Elde Tutma Şartı getirmiştir.

• Satın alınan fon payları veya hisseler, en az 365 gün boyunca satılamaz.
• Eğer 1 yıl dolmadan bu paylar elden çıkarılırsa, zamanında tahakkuk etmeyen vergi, gecikme faiziyle birlikte geri istenir.

İstisna: Eğer yatırım yapılan fonun kendisi tasfiye olursa (kapanırsa), bu 1 yıllık süre şartı aranmaz.

4. Yaptırım: Yatırım Yapmamanın Bedeli

Şirket nakit akışını yönetemeyip bu yatırımı yapmazsa ne olur? Devlet, “Teşviki sana şartlı verdim, şartı tutmadın” diyerek cezayı keser.

Ceza Mekanizması:

İlgili yıl beyannamesinde indirim konusu yapılan tutarın %20’si kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) sayılır ve vergilendirilir.

Örnek Üzerinden Ceza Hesabı:

Yukarıdaki 10.000.000 TL istisnası olan firma, 300.000 TL yatırımı yapmazsa:

• İstisnanın %20’si İptal Edilir: 2.000.000 TL
• Ödenecek Ek Vergi (2025 KV Oranı %25 varsayımıyla): 500.000 TL + Gecikme Faizi

Sonuç: 300.000 TL’lik bir varlığa sahip olmak yerine, devlete 500.000 TL + faiz ödemek zorunda kalırsınız. Matematiksel olarak yatırım yapmak her zaman daha avantajlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hangi GSYF’yi seçmeliyim, devlet garanti veriyor mu?

Devlet fonun getirisini garanti etmez, sadece yatırım yapmanızı şart koşar. Fonun zarar etmesi, vergi yükümlülüğünüzü etkilemez; önemli olan parayı yatırmış olmanızdır. Risk algınıza uygun (Agresif veya Temkinli) fon seçimi ticari bir karardır.

Kendi şirketimin ortağı olduğu başka bir şirkete yatırım yapabilir miyim?

Eğer o şirket bir GSYO ise veya Kuluçka Merkezinde yer alan bir girişim ise evet. Ancak ilişkili kişilerle yapılan işlemlerde “örtülü kazanç” riskine dikkat edilmelidir.

Yatırım tutarını gider yazabilir miyim?

Hayır. Bu işlem bir harcama (gider) değil, bilançoda bir varlık değişimidir (Nakit -> Fon Payı). Dolayısıyla gider yazılarak vergiden düşülemez.

2024 yılında zarar ettim ama Ar-Ge indirimim var. Yatırım yapacak mıyım?

Evet. Kanun “kar” değil, “yararlanılan indirim tutarı”nı esas alır. Beyannamede indirim satırını doldurduysanız ve bu tutar 2 Milyon TL’yi aşıyorsa, mali zararınız olsa bile yatırım yükümlülüğü doğar.

Süreçlerin mevzuata uygun ve hatasız ilerlemesi adına, Vergi Merkezi uzmanlarından teknik detaylar hakkında bilgi alabilirsiniz.

Online Destek ve Randevu İçin:

Şirketinizin vergi avantajlarını öğrenmek ve yeniden yapılandırılmasında uzman görüşü için arayın randevu alın.

📌 vergimerkezi.com.tr – Vergi Merkezi | Mali Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti.
📌 umutakpinar.com – Umut AKPINAR | Mali Müşavirlik Hizmetleri
📞 Bizi Arayın: 0212 230 03 04