Serbest bölgede şirket açmak, özellikle ihracat odaklı çalışan firmalar için gümrük vergisi, KDV ve kurumlar vergisi gibi ağır mali yüklerden muafiyet sağlayan stratejik bir yatırım kararıdır. Türkiye’de 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu çerçevesinde yönetilen bu bölgeler, 2026 yılında da uluslararası ticaret yapan girişimcilere geniş teşvikler sunmaya devam etmektedir. Bu süreç, sadece bir şirket kurulumu değil, aynı zamanda Ticaret Bakanlığı’ndan alınacak bir faaliyet ruhsatı sürecidir.
Serbest Bölge Şirket Kurulumu Özet Tablosu (2026)
| Avantaj / Süreç Kalemi | Detay ve Oranlar |
|---|---|
| Kurumlar Vergisi Muafiyeti | %100 (İmalatçı firmalar için ihracat şartıyla) |
| Gümrük Vergisi ve KDV | Muaf (%0) |
| Personel Gelir Vergisi Stopajı | %100 Muafiyet (%85 ihracat şartı ile) |
| Faaliyet Ruhsatı Süresi | 15 – 45 Yıl (Kiracı/Yatırımcı ayrımına göre) |
| Ruhsat Başvuru Ücreti | 5.000 USD (2026 Güncel Tutar) |
Serbest Bölgede Şirket Açmak Nedir?
Serbest bölgeler, ülkenin siyasi sınırları içinde olmakla birlikte, gümrük hattı dışında sayılan yerlerdir. Bu bölgelerde faaliyet gösteren şirketler, Türkiye’deki mali ve iktisadi düzenlemelerin bir kısmından muaf tutulurlar. Temel amaç; ihracatı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve teknoloji transferini sağlamaktır. 2026 yılı itibarıyla Türkiye’deki 19 serbest bölge, e-SBBS (Serbest Bölge Bilgi Sistemi) üzerinden dijital olarak yönetilmektedir.
Serbest Bölgede Şirket Açmak İçin Neler Gerekiyor?
Serbest bölgede faaliyet gösterebilmek için en kritik belge Faaliyet Ruhsatıdır. Şirket açılış sürecinde hazırlanması gereken temel evraklar ve gereklilikler şunlardır:
- Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu: Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü’ne hitaben hazırlanan form.
- Başvuru Ücreti Dekontu: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na yatırılan 5.000 ABD Doları tutarındaki başvuru bedeli.
- Şirket Ana Sözleşmesi ve İmza Sirküleri: Kurulacak şirketin serbest bölge faaliyetlerine uygun düzenlenmiş sözleşmesi.
- Proje ve Fizibilite Raporu: Bölgede yapılacak faaliyetin ekonomik etkilerini ve istihdam hedeflerini açıklayan rapor.
- Kira Taslağı veya Arsa Tahsis Belgesi: Serbest Bölge İşleticisi (SBİŞ) ile yapılan ön protokol.
Adım Adım Serbest Bölge Şirket Kurulum Süreci
Serbest bölgelerde şirketleşme süreci, standart şirket kurulumundan farklı olarak bakanlık onayı gerektirir. İşte izlenmesi gereken adımlar:
- Öncelikle faaliyet gösterilecek serbest bölge seçilmeli ve bölge işleticisi ile yer tahsisi için ön görüşme yapılmalıdır.
- Ticaret Bakanlığı’na faaliyet ruhsatı başvurusu e-SBBS sistemi üzerinden dijital imza ile yapılmalı ve başvuru ücreti yatırılmalıdır.
- Bakanlıktan “Uygun Görüş” yazısı alındıktan sonra, serbest bölge adres gösterilerek Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde şirket kuruluşu tamamlanmalıdır.
- Şirket kuruluşu sonrası işletici firma ile kira sözleşmesi imzalanmalı ve bu sözleşme Bakanlığa sunularak nihai Faaliyet Ruhsatı alınmalıdır.
📌 Uygulama ve Ek Bilgi: Serbest bölgede kurulan şirketlerin ana sözleşmelerinde “Serbest Bölge Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun faaliyet gösterileceği” ibaresinin bulunması zorunludur.
2026 Yılı Mali Avantajları ve Şartları
Serbest bölgelerdeki en büyük avantaj olan Kurumlar Vergisi muafiyeti, 2026 yılında da imalatçı firmalar için ürettikleri ürünlerin en az %85’ini yurt dışına ihraç etmeleri kaydıyla %100 oranında uygulanmaktadır. İmalat dışı (alım-satım) faaliyetlerde ise kurumlar vergisi muafiyeti 2004 öncesi ruhsatlar hariç sona ermiş olsa da, gümrük ve KDV muafiyetleri tüm firmalar için geçerliliğini korumaktadır.
Riskler ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Serbest bölgede şirket açmanın avantajları kadar operasyonel disiplin gerektiren yanları da mevcuttur:
- İhracat Oranı Takibi: %85 ihracat bareminin altına düşülmesi, personel gelir vergisi istisnasının kaybedilmesine yol açar.
- Stok Yönetimi: Bölgeye giren ve çıkan her malın gümrük beyannamesi ve stok takip formları ile eşleşmesi zorunludur.
- Faaliyet Alanı Kısıtı: Ruhsatta yazılı olan faaliyet alanı dışına çıkılması ruhsat iptal sebebidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Serbest bölge şirket kurulumu ne kadar sürer?
Bakanlık başvurusunun sonuçlanması ortalama 2-3 hafta, şirketleşme süreci ise 1 hafta sürmektedir. Toplamda 1 aylık bir sürede faaliyetlere başlanabilir.
Serbest bölgeden Türkiye içine mal satılabilir mi?
Evet, ancak bu işlem bir ithalat işlemi sayılır. Malın Türkiye’ye girişinde gümrük vergisi ve KDV yükümlülükleri doğar. Serbest bölge avantajları bu satış için geçerli olmaz.
Yabancılar serbest bölgede şirket kurabilir mi?
Evet, yabancı gerçek ve tüzel kişiler serbest bölgelerde %100 yabancı sermayeli şirket kurabilirler. Yerli ortak şartı bulunmamaktadır.
Profesyonel Destek
Serbest bölge başvurularında fizibilite raporunun hatalı hazırlanması veya ana sözleşmenin mevzuata aykırı kurgulanması ruhsat reddine yol açabilir. Başvuru ve vergi planlaması süreçlerinde profesyonel rehberlik için Vergi Merkezi | Mali Müşavirlik uzmanlığına başvurabilirsiniz.
Online Destek ve Randevu İçin:
Şirketinizin vergi avantajlarını öğrenmek ve yeniden yapılandırılmasında uzman görüşü için arayın randevu alın.
📌 vergimerkezi.com.tr – Vergi Merkezi | Mali Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti.
📌 umutakpinar.com – Umut AKPINAR | Mali Müşavirlik Hizmetleri
📞 Bizi Arayın: 0212 230 03 04
⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişikliklerine göre güncellik arz edebilir. Bizden bilgi ve destek alın.
📚 Kaynaklar ve Referanslar
Birincil Kaynaklar
- T.C. Resmi Gazete
Başlık: 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ve Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği
Sayı: 18785 | Güncel Mevzuat Metni - Ticaret Bakanlığı
Doküman: Serbest Bölgeler Faaliyet Ruhsatı Başvuru Rehberi ve 2026 Ücret Tarifesi - Gelir İdaresi Başkanlığı
Sirküler: 1 Seri No’lu Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği (Vergi İstisnaları)