Startuplar için şirket türü seçimi, sadece bir açılış prosedürü değil; gelecekteki yatırım turlarının kaderini belirleyen ve kurucunun şahsi mal varlığını doğrudan etkileyen hayati bir hukuki karardır. Yanlış kurgulanmış bir tüzel kişilik, ilerleyen aşamalarda yüksek maliyetli “tür değişikliği” işlemlerine veya yatırımcı kaybına yol açabilir.

Girişimin doğası, ölçeklenme hedefi ve ortaklık yapısı, startuplar için şirket türleri arasından hangisinin en uygun olduğunu belirleyen temel parametrelerdir.

⚡ Yönetici Özeti: Hızlı Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo, 2025 yılı itibarıyla geçerli olan temel parametrelere göre startupların en sık tercih ettiği üç şirket türünün özetidir.

Not: Limited şirketlerde ortaklar, şirketin ödenmeyen kamu borçlarından (vergi, SGK) sermaye hisseleri oranında doğrudan şahsi mal varlıklarıyla sorumludur.

Önemli Çıkarımlar:

• Hız vs. Risk: Şahıs şirketi en hızlı başlangıç yoludur ancak kurucunun tüm şahsi mal varlığını riske atar.
• Yatırım Engeli: Limited şirkette hisse devrinin noter huzurunda yapılması zorunluluğu, hızlı giriş-çıkış isteyen melek yatırımcılar (VC) için caydırıcıdır.
• Ölçeklenme Aracı: Anonim şirket, kurumsal prestij ve esnek hisse devri imkanıyla “yatırıma hazır” (investor-ready) startuplar için en uygun modeldir.

Mevzuat detaylarına hakim olmak, girişimin ticari risklerini minimize eder.

Startuplar İçin Şirket Türleri Analizi

Bir girişimin yaşam döngüsünün farklı evreleri, farklı hukuki yapılar gerektirebilir. Startuplar için şirket türleri değerlendirilirken, sadece bugünkü durum değil, 1-3 yıl sonraki yatırım hedefleri de göz önüne alınmalıdır.

1. Şahıs Şirketi: “Solo Girişimci” Modeli

Henüz ürün-pazar uyumunu test aşamasında olan, düşük bütçeli ve tek kuruculu girişimler için başlangıç noktasıdır.

• Avantajı: Kuruluş ve kapanış süreçleri çok hızlıdır (1-2 gün). Muhasebe ve defter tasdik maliyetleri düşüktür.
• Kritik Teşvik: Eğer 29 yaşın altındaysanız, “Genç Girişimci İstisnası” ile 3 yıl boyunca belirli bir tutara kadar (her yıl yeniden belirlenir) gelir vergisinden muaf olur.
• Dezavantajı (Kırmızı Çizgi): Kurucu, şirketin tüm borçlarından şahsi evi, arabası ve banka hesaplarıyla sınırsız sorumludur. Ayrıca kurumsal bir imaj çizmez ve hisse senedi ihraç edemediği için kurumsal yatırım alması imkansıza yakındır.

(Güncelleme (01.01.2026): Genç Girişimci Bağ-Kur prim desteği 01.01.2026 itibarıyla sona ermiştir. Bu tarihten sonra başvuru yapılması veya destekten yararlanılması mümkün değildir).

2. Limited Şirket (LTD): “KOBİ” Standardı

Türkiye’de en yaygın sermaye şirketi türüdür. Ortaklık yapısı kurmak isteyen ancak A.Ş.’nin bürokratik yüküne girmek istemeyenler için ara formüldür.

• Avantajı: Şahıs şirketine göre daha kurumsal bir yapı sunar. Ortakların sorumluluğu (kamu borçları hariç) koydukları sermaye ile sınırlıdır.
• Dezavantajı: Hisse devirleri noter tasdiki ve Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan gerektirir. Bu durum, şirkete yatırımcı girişi veya çıkışı sırasında süreci hantallaştırır ve ek maliyet yaratır. Hızlı hareket etmek isteyen teknoloji startupları için bu bürokrasi ciddi bir engeldir.

Hizmet Entegrasyonu:

Ticaret Odası, Vergi Dairesi ve noter süreçleri karmaşık görünse de; Vergi Merkezi operasyon ekibi tarafından vekaleten yürütülür ve süreç iş sahibi adına zaman kaybı yaşanmadan tamamlanır.

3. Anonim Şirket (A.Ş.): “Yatırıma Hazır” Yapı

Yüksek büyüme hedefleyen, melek yatırımcı veya girişim sermayesi (VC) fonlarından yatırım almayı planlayan startuplar için altın standarttır.

• Avantajı (Yatırım Kolaylığı): Hisse devri, sadece şirketin pay defterine işlenerek (notersiz) gerçekleştirilebilir. Bu durum, yatırım turlarında büyük hız kazandırır. Ayrıca farklı tipte hisse senetleri (imtiyazlı paylar) çıkarılarak, kurucuların yönetimdeki kontrolü korunurken yatırımcıya mali haklar verilebilir.
• Tam Sınırlı Sorumluluk: Ortaklar ve yönetim kurulu üyeleri (görevlerini ihmal etmedikleri sürece), şirketin kamu borçları dahil hiçbir borcundan şahsi mal varlıklarıyla sorumlu değildir. Risk tamamen şirket tüzel kişiliği içindedir.
• Dezavantajı: Asgari sermaye tutarı daha yüksektir (2025 itibarıyla 250.000 TL uygulanmaktadır) ve genel kurul gibi bürokratik süreçleri daha disiplinli yürütülmelidir.

Teknik Derinlik: Sorumluluk ve TTK Hükümleri

Hukuki açıdan startupları en çok ilgilendiren konu “sorumluluk rejimi”dir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, şirket türlerine göre kesin çizgiler çizer.

Kritik Ayrım (Kamu Borçları):

Limited şirketlerde, şirketten tahsil edilemeyen vergi ve SGK borçları için, müdürlerin yanı sıra ortaklar da sermaye payları oranında doğrudan şahsi mal varlıklarıyla takip edilir.

Anonim şirketlerde ise, kamu borçlarından kural olarak sadece yönetim kurulu üyeleri sorumludur. Yönetim kurulunda olmayan bir yatırımcı ortağın şahsi mal varlığına kamu borcu için gidilemez. Bu güvence, profesyonel yatırımcıların A.Ş. ısrarının temel nedenidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Şahıs şirketi olarak başlayıp sonra LTD veya A.Ş.’ye dönebilir miyim?

Evet. Buna “Tür Değişikliği” denir. Ancak bu işlem yeni bir kuruluş kadar maliyetli ve zaman alıcı olabilir. Ayrıca şahıs şirketindeki “Genç Girişimci” vergi avantajları, sermaye şirketine (LTD/A.Ş.) geçtiğiniz anda sona erer.

E-ticaret yapmak için mutlaka şirket gerekir mi?

Evet. Süreklilik arz eden ticari faaliyetler için vergi mükellefiyeti zorunludur. Pazaryerleri de (Trendyol, Amazon vb.) üyelik için vergi levhası talep etmektedir.

Yatırımcılar neden Limited Şirket sevmez?

Limited şirketlerde hisse devri noter onayı ve tescil gerektirir. Bu süreç hantaldır ve gizliliği zedeler. Anonim şirketlerde ise hisse devri şirket içi bir işlemle (pay defteri kaydı) hızlıca ve gizlilik içinde tamamlanabilir.

Süreçlerin mevzuata uygun ve hatasız ilerlemesi adına, Vergi Merkezi uzmanlarından teknik detaylar hakkında bilgi alabilirsiniz.

Online Destek ve Randevu İçin:

Şirketinizin vergi avantajlarını öğrenmek ve yeniden yapılandırılmasında uzman görüşü için arayın randevu alın.

📌 vergimerkezi.com.tr – Vergi Merkezi | Mali Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti.
📌 umutakpinar.com – Umut AKPINAR | Mali Müşavirlik Hizmetleri
📞 Bizi Arayın: 0212 230 03 04