Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesinde yapılan son değişiklikle, 2022 yılında kaldırılan dördüncü geçici vergilendirme dönemi sisteme yeniden dahil edilmiştir. Bu düzenleme ile birlikte mükelleflerin kazançları artık sadece 9 aylık değil, 12 aylık (Yıllık kümülatif) dönem üzerinden geçici vergiye tabi tutulacaktır. Amaç, vergi tahsilatını öne çekmek ve enflasyonist ortamda vergi gelirlerinin reel değerini korumaktır.
4. Dönem Geçici Vergide Enflasyon Düzeltmesi
587 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği uyarınca, 2025 yılı 4. geçici vergi dönemi itibarıyla enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır. Bu düzenleme ile mükellefler, 12 aylık kümülatif kazançlarını içeren yılın son geçici vergi beyannamesini düzeltilmemiş değerler üzerinden sunacak, böylece yıl sonu operasyonel süreçlerinde kolaylık sağlanacaktır.
Ancak, mevzuat gereği bazı sektörler için geçici vergi dönemlerinde enflasyon muhasebesi uygulaması zorunlu olmaya devam etmektedir:
- Kuyumculuk Sektörü: Münhasıran altın ve gümüş imalatı veya ticaretiyle uğraşanlar, şartlara bakılmaksızın her geçici vergi döneminde (4. dönem dahil) düzeltme yapmak zorundadır.
- Finans Sektörü: Bankalar, finansal kiralama, faktoring ve sigorta şirketleri düzeltme yapsalar dahi; 7524 sayılı Kanun gereği bu işlemden doğan kar/zarar farkları 2025 yılında vergi matrahına dahil edilmeyecektir.
Geçici Vergi Dönemleri Karşılaştırması
| Dönem | Kapsam (Aylar) | Durum |
|---|---|---|
| 1. Dönem | Ocak – Şubat – Mart | Değişiklik Yok |
| 2. Dönem | Ocak – Haziran (6 Aylık) | Değişiklik Yok |
| 3. Dönem | Ocak – Eylül (9 Aylık) | Değişiklik Yok |
| 4. Dönem | Ocak – Aralık (12 Aylık) | YENİDEN GELDİ |
Düzenlemenin Kapsamı ve Yürürlük Tarihi
Yapılan yasal düzenleme, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerinin gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere 19/12/2025 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu kapsamda hesap dönemi takvim yılı olan kurumlar ve gelir vergisi mükellefleri, 2025 yılının 4. çeyreği (Ekim-Aralık) için beyanname vereceklerdir.
Kimler Geçici Vergi Öder?
Düzenleme aşağıdaki mükellef gruplarını kapsamaktadır:
- Ticari kazanç sahipleri (Basit usul hariç),
- Serbest meslek erbabı,
- Kurumlar vergisi mükellefleri.
İstisna ve Muafiyetler
Kanun metninde belirtildiği üzere, aşağıdaki kazanç türleri geçici vergi matrahına dahil edilmez:
- Yıllara Sari İnşaat İşleri: Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi kapsamına giren kazançlar.
- Noterlik Kazançları: Noterlik görevini ifa edenlerin bu işlerden sağladıkları kazançlar.
Matrah Tespiti ve Stok Değerleme
Dördüncü dönem geçici vergi, aslında fiili bir “Yıllık Beyanname provası” niteliğindedir. Matrahın hesaplanmasında Vergi Usul Kanunu’nun değerlemeye ait hükümleri ile indirim ve istisnalar dikkate alınır.
Dönem Sonu Mal Mevcudu: Mevzuat, geçici vergi dönemlerinde fiili stok sayımını zorunlu tutmamıştır. Mükellefler isterlerse dönem sonu mal mevcutlarını sadece kayıtlar üzerinden tespit ederek matrah hesabında dikkate alabilirler. Bu kolaylık 4. dönem için de geçerlidir.
Mali Etki ve Nakit Akışı Yönetimi
Bu değişikliğin işletmeler üzerindeki en somut etkisi nakit akışında hissedilecektir. Daha önce Mart (Gelir Vergisi) veya Nisan (Kurumlar Vergisi) ayında ödenen yıllık verginin bir kısmı, artık 4. Geçici Vergi dönemi ile daha erken tahsil edilecektir. İşletmelerin yıl sonu nakit planlamasını bu erken ödemeye göre revize etmesi gerekmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
4. geçici vergi beyannamesi ne zaman verilecek?
2025 yılı uygulaması için dördüncü dönem beyannamesi, takip eden yılın (2026) belirlenen takviminde verilecektir. Genellikle beyan süresi Şubat ayı sonuna kadar olmaktadır, ancak kesin tarihler Gelir İdaresi Başkanlığı takvimine göre netleşir.
Yıllık beyanname ile mahsuplaşma nasıl olacak?
Ödenen 4. dönem geçici vergi, tıpkı diğer dönemlerde olduğu gibi, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Kalan tutar olursa nakden veya mahsuben iade talep edilebilir.
Zarar eden işletmeler 4. dönem beyannamesi verecek mi?
Evet, işletme zarar etse dahi geçici vergi beyannamesinin verilmesi zorunludur. Matrah çıkmasa bile beyanname damga vergisi ödenir.
Profesyonel Destek
Dördüncü geçici vergi döneminin geri gelmesi, yıl sonu muhasebe kapanış işlemlerinin ve değerleme süreçlerinin öne çekilmesi anlamına gelmektedir. Hatalı matrah bildirimi ve %10 yanılma payı riskine girmemek için mali müşavirinizle süreci yakından takip etmelisiniz. Vergi Merkezi | Mali Müşavirlik olarak 2025 vergi planlamanızda yanınızdayız.
Online Destek ve Randevu İçin:
Şirketinizin vergi avantajlarını öğrenmek ve yeniden yapılandırılmasında uzman görüşü için arayın randevu alın.
📌 vergimerkezi.com.tr – Vergi Merkezi | Mali Müşavirlik Hizmetleri Ltd. Şti.
📌 umutakpinar.com – Umut AKPINAR | Mali Müşavirlik Hizmetleri
📞 Bizi Arayın: 0212 230 03 04
⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişikliklerine göre güncellik arz edebilir. Bizden bilgi ve destek alın.
📚 Kaynaklar ve Referanslar
Birincil Kaynaklar
- T.C. Resmi Gazete
Başlık: 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu (Mükerrer Madde 120)
Düzenleme Tarihi: 19.12.2025 (Kullanıcı Verisi) - Gelir İdaresi Başkanlığı
Konu: Geçici Vergi Uygulama Tebliğleri
Bir yanıt yazın